mts.jensbouma@gmail.com

Overzicht markt

Als Biologische melkveehouderij dichtbij Grou vonden we dat we meerwaarde konden hebben voor het duurzaamheid initiatief van Grou2030. Vanuit onze biologische gedachtegoed en werkende met de Ifoam principes van zorg, ecologie, billijkheid en gezondheid, spreken alle werkgroepen ons aan en kunnen we onze boeren inbreng op meerdere fronten inzetten.

Vanuit Grou2030 werden we dit voorjaar benaderd om in de werkgroep Voeding mee te denken. Vanwege het voornemen om melk en vlees aan huis te verkopen, sloot dat nog niet zo verkeerd aan.

De Werkgroep Voedsel van Grou2030

De werkgroep heeft als droom om duurzaam voedsel wat in de omgeving van Grou wordt geproduceerd lokaal te gaan aanbieden zodat dit lekkere voedsel voor meer mensen beschikbaar komt.

Lokale markt

Al snel kwam het idee om een lokale markt te organiseren om de gedachtegang van werkgroep Voedsel onder de aandacht te brengen.

Lang hebben we niet hoeven nadenken over de vraag of de werkgroep Voedsel een lokale markt bij ons op het erf zou mogen organiseren. Natuurlijk stellen we ons bedrijf daarvoor open. We hebben de ruimte, zitten dicht bij Grou en passen met ons bedrijf in het gedachtegoed van Grou 2030.

Lekker Lokaal!

We hebben de markt Lekker Lokaal! genoemd. Op deze markt geven we grote en kleine plaatselijke initiatieven een plaatsje om zich te presenteren. Wij zijn daar toevallig ook één van.

En wow … wat was het geslaagd!!!
Veel mensen, veel nieuwe contacten, veel nieuwe ideeën, gezelligheid, fijne sfeer, leuke mensen, veel bekenden, nog meer onbekenden en ga zo maar door.

We zijn heel blij dat we gastheer/vrouw en medeorganisator waren van deze lokale markt!

Boerenbeleefdag

Gisteren hadden we 22 gasten op ons bedrijf voor een Boerenbeleefdag. Opgestapt in Grou op een praam van de Wartenster is de groep neven en nichten met aanhang naar de Rengerspôle gevaren en uiteindelijk om 15.30 bij ons in de haven afgemeerd voor een excursie van ruim een uur op ons bedrijf.

Iedere Boerenbeleefdag is anders

Afhankelijk van het weer en de omstandigheden op de boerderij is iedere Boerenbeleefdag weer anders. Zo was het gisteren prachtig weer, stonden de koeien dus ook allemaal buiten en zijn we ons rondje begonnen tussen de droge koeien die momenteel bij ons voor huis staan. Natuurlijk staan we onderweg stil bij de dingen die we dan tegen komen, zoals heel veel rollen kuil op het erf, de ruige mest op de mestplaat, de zonnepanelen en natuurlijk de droge koeien.

In de stal

In de stal splitste de groep zich. Als eerste een (lange) rij voor de WC, want een rondvaartboot heeft die niet bij zich. Een deel ging met Sybrand mee richting de melkrobots en potstal en  een ander deel stond bij Jolanda in het kalverhok, waar de jongste dieren staan.  Vanzelfsprekend verhuis je dan zelf naar een ander deel van de stal en waar je de groep van Sybrand tegenkomt neem je een andere afslag.

Uiteindelijk verzamelde iedereen zich op het voerpad, waar gepasteuriseerde melk klaar stond en bewegende beelden van de vlogs die we hebben gemaakt voor ons bedrijf (grotendeels in juni voor ikbenbio.) voor handen waren en waar geroken en gevoeld kon worden aan het koeienrantsoen.

Dik over de beschikbare tijd zijn we langs de rollen kuil en een overvolle hooikap weer naar de haven gelopen. De gasten weer aan boord en vele complimenten achterlatend voor boer en boerin over hun bevlogen verhaal en hun passie voor dit werk.

Aankomst hooi in de haven

Nadat ik in de maand juni met veel plezier voor ikbenbio. vlogs heb gemaakt, was het voor mij vanzelfsprekend om ook van ‘de laatste snee hooi maken op it bûtlân van it Eilân-west’ een vlog te maken.

You Tube kanaal Mts. J. en S. Bouma

Omdat ik denk dat dit niet de laatste vlog zal zijn en ik de website niet heel traag wil laten worden, heb ik een YouTube kanaal voor de maatschap J. en S. Bouma aangemaakt. Dat kostte even (uitzoek)tijd terwijl ook het gewone werk door ging. Bovendien was er al een mooie reportage van de grousters.nl van gemaakt. De vraag van de grousters.nl om mee te mogen om te filmen en een interview te maken, kwam terwijl we al bijna klaar waren en er dus ook al behoorlijk wat filmpjes van mijn hand waren. Heel veel haast om mijn vlog op internet te zetten had ik hierdoor niet, maar mijn vlog is weer een aanvulling op wat de grousters.nl laat zien en voor ons waardevol.

Einde aan een traditie

In deze omgeving werd het bewerken van bûtlân (buitendijks land wat vroeger bij hoog water onder water liep) in de bedrijfsvoering van elk bedrijf geïntegreerd. Iedere boerderij had een stuk land bij de boerderij en een stuk land over water. Autowegen waren schaars in dit waterrijke gebied.

Wij waren de laatste boer die in deze omgeving nog zelfstandig vaarland beheerde. Vroeger deden we dit met een praam, maar vanwege it Eilân-west en de grotere machines hebben we geïnvesteerd in een dekschuit. Met onze eigen sleepboot en de dekschuit kunnen we trekkers, de veewagen en alle andere machines en natuurlijk het hooi met gemak over water vervoeren. In 2014 is door een aantal enthousiaste mannen onze praam in Earnewâld in traditionele staat terug gebracht en vaart nu onder de naam ‘de Jolanda 45’ in de competitie van de vereniging de Fryske Boerepream. Mooi dat onze boeren praam niet op de schroothoop is beland en als varend erfgoed in de Friese wateren rondvaart.

Hooi maken op it Eilân-west

Dit was de laatste zomer dat we hooi hebben gemaakt op It Eilân-west. Ruim vijfentwintig jaar lang beheerden wij dit bûtlân, wat sinds kort van It Fryske Gea is. Dit jaar werd het pachtcontract niet verlengd.
Met pijn in ons hart nemen we afscheid van een traditie van hooien op it bûtlân en varen in het watergebied van Grou en komt er een einde aan een eeuwenoude cultuur van boeren die in dit gebied zelf vaarland beheerden.

Vlog en reportage

Klik op de onderstaande links om naar onze vlog of de reportage van de grousters.nl te gaan.

Vlog Laatste snee hooi van it Eilân-west

Reportage Afscheid van bûtlân it Eilân bij Grou (video)

Jolana en Sybrand

In de hele maand juni heeft Jolanda gefilmd, gemonteerd, teksten ingesproken en muziek gezocht bij de vlogs van Ikbenbio. We zijn trots op het resultaat. Vandaar dat we in deze blog alle vlogs nog een keer onder elkaar zetten. Met een muisklik op een titel wordt de vlog opgestart.

De vlogs

Kennismaking met Mts. Bouma

Dagelijks klusje draad verzetten

Van eerste snee naar 427 kuilbalen

De keuken en het restaurant

Voor de koeien en voor ons zelf zorgen

Zondagskalfje

Bovengronds bemesten

Ons personeel tegen kost en inwoning

Opgeknapte sleepboot te water laten

Afscheid van it Eilân

Jolana en Sybrand

De hele maand gaan we filmpjes opnemen en monteren voor de community Ikbenbio. Het doel van Ikbenbio. is om samen de boer op te gaan voor biologisch. De biologische melkveehouder wil graag contact met burgers om samen te bereiken dat er een gezond en duurzaam evenwicht is tussen mens, dier, milieu en natuur. De vlogs van de biologische boeren geven een inkijkje in wat deze boeren doen en waarom.

Vijfde vlogger

Wij zijn de vijfde melkveehouder die gaat vloggen. Er staan inmiddels al 45 vlogs op het You Tube kanaal van ikbenbio. Leuk om te zien hoe iedere biologisch melkveehouder zijn eigen accenten legt en daar vol trots over vlogt. Aan ons om te laten zien hoe wij het op Nij Biensma in Grou doen, zonder te veel in herhaling te vallen. Een uitdaging waar we veel zin in hebben!

Onze eerste vlog staat online

De eerste vlog van onze hand staat inmiddels online. Deze is te bekijken via deze link. We zijn trots op het resultaat en gaan onze eigen vlogs volgen in de blog.

Nog leeg

Vanaf deze week starten we met de verkoop op bestelling van verse biologische melk en vlees van ons Biologisch melkveebedrijf. Directe verkoop van onze producten mag alleen op ons eigen erf.

Waarom verkoop aan huis?

Vanwege de vraag van verschillende mensen uit Grou of wij ook biologische melk verkopen, zijn we gaan nadenken of we deze service aan willen bieden. Biologische verse melk wordt bij ons in de buurt niet aangeboden. Vandaar dat wij hebben besloten om dit op te starten.

Verse biologische melk

Onze biologische melk wordt door Eko Holland Melk Op Maat opgehaald. Dit is en blijft zo. Het grote voordeel van onze melkcoöperatie is dat deze (onze) melk op maat bij de verschillende verwerkers (melkfabrieken) aanbiedt. Hierdoor vindt geen verspilling plaats en krijgt de melk de waarde die het verdient. Directe verkoop van verse melk lijkt heel wat anders, maar kun je zien als lokale “Melk op maat”.

Vlees van ons Biologische melkveebedrijf

Tijdens het leven op onze biologische boerderij, maar ook na die tijd verdienen de koeien de beste plek. Dit geldt ook in het geval dat een koe naar de slager gaat. We zien dan ook het liefst dat het vlees gekocht wordt door de biologische consument. De waardering voor de koe bij leven maar ook na de slacht blijft hierdoor gewaarborgd. Onze koeien verlaten ons bedrijf dan ook biologisch gecertificeerd en gaan naar die afnemer die hier de meeste waarde aan hecht. Directe verkoop voldoet ook aan dit principe.

Bestellen

Bestellen kan tot woensdag- en zaterdagochtend 8.00 uur via een mailtje naar info@mtsjensbouma.nl of een appje naar 06-22941054., Ophalen kan dan respectievelijk op woensdag van 15.00 – 19.00 uur en op zaterdag van 15.00 – 18.00 uur. Meer informatie staat op onze websitepagina huisverkoop.

Onzichtbare deur

Nadat zondag de melkkoeien voor het eerst naar buiten mochten, was het gisterochtend de beurt aan de droge koeien (koeien die bijna moeten afkalven en dus niet gemolken worden) en de oudste jeugd.

Een ochtend in het teken van het vee

Als eerste hebben we de deur van de droge koeien opengezet. De meesten kennen het tafereel en al gauw stond de hele groep in het land. Daarna was het de beurt aan de pinken.

Van de oudste pinken waren er acht die naar de droge koeien groep mochten. Dat betekent dat ze eerst uitgeselecteerd werden en halsbanden om kregen. Daarna mochten ze eerst even wennen aan het buiten zijn. Op het moment dat ze klaar waren met springen en draven, hebben we ze naar de droge koeien in het land gebracht. Daarna was het de beurt voor de melkkoeien om naar buiten te mogen. Om half twaalf hadden we 137 dames en meisjes in de wei.

Vervolgens was het de beurt aan de volgende groep pinken. Deze groep blijft eerst hier om huis en gaat ‘s avonds de stal weer in. Zoals het nu lijkt, verhuist de groep na het weekend naar de oude IJsbaan,waar ze wel dag en nacht buiten staan.

Hoge drempel

Wat altijd weer opvalt is, dat wanneer de deur van het jongvee opengaat, de drempel wel heel hoog lijkt. Er is er geen één die uit haar zelf over de drempel stapt. Wel werd er wat van de stengels voor de open deur gegeten. De pinken werden na ongeveer 15 minuten toch maar met zachte hand naar buiten gewerkt. Daarna was het een feestje. Voor ons ook omdat de meiden voor huis staan.

Eerste weidekalfje geboren

Gisteravond tegen 20.00 uur ging ik met de hond op pad om onze melkkoeien op te halen. Van ver weg zag ik al een koe de hele tijd met de kop naar beneden staan en zag ik een wit puntje. Het eerst weidekalfje is geboren! De hond bleef dus na het thuisbrengen van de melkkoeien thuis. Dat levert anders voor de moeder, die haar kalf wil beschermen, alleen maar stress op. Voor het ophalen van de droge koeien gingen we dus met z’n tweeën weer naar het land. We zagen dat het kalf al heel mooi naast de moeder liep. Sybrand begeleidde de mem en haar kalf naar huis en ik zorgde dat alle droge koeien ook mee naar huis liepen.

Als laatste hebben we ook het jongvee de stal in begeleid. Heel rustig gingen ze nu de drempel over die veel lager leek dan die ochtend. We konden terugkijken op een geslaagde dag.

Koeiendans

De koeien staan buiten! Gister was eigenlijk alles er klaar voor. De nodige schrikdraden gespannen om de dames te geleiden naar het juiste perceel. Alle waterbakken weer werkend en over de eerst volgende percelen verdeeld. En het belangrijkste: het land was droog genoeg om een koppel koeien aan te kunnen. Afgelopen nacht was er geen nachtvorst meer en een stralende dag voor de boeg. Oftewel de deuren mogen weer open. Toch nog weer een dag eerder als gedacht.

Onrustige stal

De koeien wisten het vanmorgen vroeg ook al. Ondanks dat het ritueel eigenlijk precies hetzelfde was als anders, waren de koeien al vroeg onrustig. De dames kregen, net zoals anders, eerst nog een portie gemengd voer voor het voerhek, maar maakten extra rondjes door de stal om even staan te blijven bij de deur naar buiten. Oftewel, de dames wisten al wat er vandaag zou gebeuren en stonden te popelen.

Rustige weidegang

Het perceel waar ze vandaag heen mochten ligt best wel ver weg van de boerderij. Ze moesten eerst zo’n 400 meter afleggen voordat ze in een echte wei kwamen. Hele gedeeltes werden dravend afgelegd en eenmaal in het land kwam er nog een klein koeiendansje.

Voorjaar!

Genietend van het zonnetje op zondagmiddag met een bijna lege stal en uitzicht op koeien in de wei, gaf ons een echt voorjaarsgevoel. Heerlijk … het buitenseizoen is begonnen! Voor ons, de koeien en de mestvliegen.

Bevroren land

Die vraag wordt mij de laatste dagen vaker gesteld. Bij ons aan de keukentafel is dit ook onderwerp van gesprek. Het lijkt zo mooi buiten, maar het land kan het helaas nog niet aan.

Regen en nachtvorst

Natuurlijk waren we blij met de regen die op de uitgereden mest viel. Als het aan ons had gelegen was dit wel wat minder geweest en had de (nacht)vorst ook weg mogen blijven. Zolang er nachtvorst is, droogt het land niet en al lijkt het in de luwte heerlijk weer, de temperatuur overdag was met de koude noordenwind ook niet echt hoog. Hierdoor blijft de grondtemperatuur laag zodat het water niet verdampt of opgenomen wordt voor de groei van het gras. In totaal viel er afgelopen zaterdag t/m maandag 13 mm regen. Daar kwam helaas van woensdag naar donderdag nog weer 3 mm bij.

Wintervoer bijna op

We willen de koeien er heel graag uit hebben, want onze wintervoorraad is bijna op. Van die wintervoorraad gebruiken we ook nog rollen in het weideseizoen om wat bij te kunnen sturen in de voeding. Die voorraad is heel krap tot er nieuwe voorraad ergens in mei van het land komt. Natuurlijk kunnen we kiezen om nu de koeien er uit te doen. Er staat echter nog weinig gras, waardoor ze in verhouding veel land nodig hebben.

In het belang van de bodem

Na twee jaren zowel droogteschade als muizenschade te hebben gehad, zijn we heel blij met het wintertje wat we dit jaar hebben gehad. Hierbij is de grond wel kwetsbaar en kan een paar dagen vroeger of later beweiden een wereld van verschil maken in het functioneren van de bodem in de komende zomer. Het is voor onze biologische bedrijfsvoering van essentieel belang om dit aspect mee te nemen in onze beslissing wanneer de koeien de wei in gaan en het land niet te laten vertrappen.

De wil is er en de voorspellingen zijn positief

Nog even doorbijten. Na komende zaterdag gaat de nachtvorst er uit, gaat de temperatuur naar de dubbele cijfers en dan kan het hard gaan. We gokken op a.s. maandag, maar dit kan zomaar een dag eerder of wat later zijn.

Actiefoto bovengronds mest uitrijden

Opening seizoen 2021 … zo voelt dat voor mij ten minste. De kop is er af en de eerste mest ligt op het land. Bovengronds wel te verstaan en dat is niet vanzelfsprekend.

Vrijstelling bovengronds uitrijden van drijfmest

Bovengronds uitrijden van drijfmest mag alleen als je een vrijstelling hebt aangevraagd en verklaart dat je aan de minimale eisen voldoet. Daarbij hoort ook een rapport van het vorige jaar, waarin je aantoont dat je aan de eisen hebt voldaan.

Als biologisch melkveebedrijf voldoen we, vanwege de wettelijke Europese eisen voor de biologische melkveehouderij, daar zeker aan.

Waarom bovengronds?

Je zou toch zeggen dat juist de biologische landbouw, die volgens de Europese biologische verordening niet vervuilend is, het beste jongetje van de klas wil zijn en dan juist zo weinig mogelijk emissie wil veroorzaken! Dat is natuurlijk wel zo, maar juist die Biologische landbouw moet heb hebben van een gezonde bodem en zijn gezonde bodemleven. Laat het mest injecteren nou net het bodemleven kapot maken.

Ook in strookjes bemesten lijkt misschien gunstiger wat ammoniakemissie betreft, maar die strookjes bedekken het gras zodanig dat de mest de bodem amper kan bereiken. Het gevolg is dat de mest met het gras mee omhoog “groeit” en de mest niet in de bodem omgezet en vastgelegd kan worden om als voedingsmiddel voor het gewas te dienen. Vandaar dat veel biologische melkveehouders een ontheffing voor bovengronds mest uitrijden  aanvragen.

Heel tevreden

We zijn nu voor het derde jaar weer bovengronds aan het drijfmest uitrijden en zien het verschil met de jaren daarvoor. De drijfmest bereikt gemakkelijk het grondoppervlak en wordt door het bodemleven met behulp van zuurstof omgezet naar gezonde voeding voor het gewas. Het gras groeit hierdoor veel beter dan wanneer er in strookjes wordt bemest of de mest wordt geïnjecteerd.

Laat in het jaar

Vanaf 15 februari mag de drijfmest weer op het land worden uitgereden, maar dat is voor ons veel te vroeg!

De bodem is in de herfst bezig om voedingsstoffen vast te leggen. In de winter ligt alles stil en in het voorjaar gaat de grond weer bezig om voedingsstoffen vrij te maken. Een te vroege bemesting verstoort naar onze mening dit proces. Pas als de bodem actief bezig is, gaan wij bemesten zodat  de mest op een goede en volledige manier omgezet kan worden en hierdoor maximaal tot waarde wordt gebracht. Biologisch boeren heeft alles te maken met weersomstandigheden en bodemgesteldheid  en niets te maken met vaste datums. Vandaar dat wij nu bv. ook nog niet weten wanneer onze koeien naar buiten mogen. We hopen eind van deze week …